عبد الحسين نوايى
51
دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )
و مشغول كار شد . اختلاف مجدد بين محمد على شاه و آزاديخواهان محمد على شاه بهطورىكه نوشته شد پس از واقعهء سوءقصد و بمب انداختن به اتومبيل سلطنتى ، سخت آزردهخاطر شده بود و شخصا بدون اطلاع دولت به - نظميه براى دستگير كردن سوءقصدكنندگان فشار وارد مىآورد و نظميه هم ، به دستور شاه ، هرروز اشخاصى را دستگير مىكرد و تحت استنطاق درمىآورد و از آنجمله ، در 6 ربيع الاول هنگام نيمشب ، به خانهء چهار تن از كاركنان چراغ گاز كه حيدر عمواغلى و ضياء السلطان جزو آنها بودند وارد شده و هرچهار نفر را دستگير كرده و در نظميه زنجير كردند و فرداى آن روز آنان را براى استنطاق به كاخ گلستان بردند . اين واقعه موجب برآشفتن آزاديخواهان گرديد و زبان به اعتراض گشودند كه قانون اساسى پايمال شده و درنتيجه بار ديگر انجمنها در مسجد سپهسالار گرد آمدند و از مجلس داورى خواستند . مجلس وزيران را احضار كرد و از آنها جريان واقعه را سئوال نمود و وزيران اظهار بىاطلاعى كردند و معلوم شد اين كار به دستور خود شاه انجام گرفته است . از اينرو مجلس سخت اعتراض كرد درنتيجه ، روز جمعه 8 ربيع الاول ، دستگيرشدگان را به عدليه ( وزارت دادگسترى ) آوردند و در حضور بعضى از نمايندگان مجلس و جمع كثيرى از مردم از آنان استنطاق نمودند . در همين موقع نمايندگان منتخب مجلس به اتفاق وزيران تصميم گرفتند كه حاكم تهران و رئيس نظميه را كه ، بر خلاف قانون اساسى ، به چنين اقدامى مبادرت كرده بودند براى محاكمه دعوت به عدليه نمايند . ولى شاه به وزراء درشتى كرد و به اين تصميم اعتنائى نكرد . از اينرو ، وزيران از كار كناره گرفته و به خانههاى خود